انواع واکنشهاي مواد معدني
در بيشتر واکنشهاي آلي مي‌توانيم در مورد مکانيسمي که واکنش از طريق آن انجام مي‌شود، بحث و بررسي کنيم، در صورتي که براي بسياري از واکنشهاي معدني فهم دقيق مکانيسم غير ممکن يا غير ضروري است. اين امر دو دليل عمده دارد:
اولا ، برخلاف بيشتر مواد آلي ، پيوندها در ترکيبات معدني غالبا تغيير ناپذيرند. در نتيجه رويدادهاي متعدد شکسته شدن پيوند و تشکيل پيوند در واکنشهاي معدني در جريان است. در چنين شرايطي واکنش ، توانايي توليد محصولات گوناگوني را بدست مي‌آورد.
افزون بر اين ، اغلب واکنشهاي معدني در شرايطي ويژه همچون به‌هم زدن شديد يک مخلوط ناهمگن در دما و فشار بالا انجام مي‌گيرد که تعيين مکانيسم را غير ممکن يا حداقل غير عملي مي‌سازد.
به اين دو دليل ، اغلب بهتر است که واکنشهاي معدني را فقط بر اساس نتيجه کلي واکنش توصيف کنيم. اين رهيافت به نام شيمي معدني توصيفي معروف است. بنابراين به سهولت مشخص مي‌شود که گرچه هر واکنش را مي‌توان بر اساس ماهيت و هويت محصولات واکنش در رابطه با ماهيت و هويت مواد واکنش دهنده توصيف کرد، اما نمي‌توان به هر واکنش مکانيسم معيني را نسبت داد. از نظر شيمي معدني توصيفي ، اکثر واکنشها را مي‌توان به يک يا چند طبقه از طبقه‌هاي زير نسبت داد:
واکنشهاي اسيد و باز (خنثي شدن) ، افزايشي _ حذفي ، اکسايش _ کاهش (ردوکس) ، استخلاف ، نوآرايي ، تبادلي ، حلال کافت ، کي‌ليت شدن ، حلقه‌اي شدن و تراکمي و واکنشهاي هسته‌اي.
رابطه شيمي آلي و شيمي معدني
شيمي آلي و معدني در مواردي در مباحث يکديگر وارد مي‌شوند. به‌عنوان مثال مي‌توان به ترکيبات آلي فلزي ، واکنشهاي اسيد و باز ، شيمي سيلسيم و ترکيبات کربن (وقتي که با اتمهاي هيدروژن ، نيتروژن ، اکسيژن ، گوگرد ، هالوژنها و چند عنصر ديگر نظير سيلسيم و آرسنيک متصل است) اشاره کرد.
پس شيمي معدني نه‌تنها با مواد مولکولي مشابه موادي که در شيمي آلي بررسي مي‌شوند، سروکار دارد، بلکه توجه خود را به انواع وسيعتري از مواد که شامل گازهاي اتمي ، جامدات غير مولکولي که به‌صورت آرايه‌هاي گسترش يافته‌اي هستند، ترکيبات حساس در مقابل هوا و رطوبت ، ترکيبات محلول در آب و ساير حلالهاي قطبي و همچنين مواد محلول در حلالهاي غير قطبي معطوف مي‌کند.
بنابراين شيميدان معدني با مسئله تعيين ساختار ، خواص و واکنش پذيري گستره فوق‌العاده وسيعي از مواد که داراي خواص بسيار متفاوت و الگوهاي فوق‌العاده پيچيده ساختاري و واکنش پذيري‌اند، مواجه است.
رابطه شيمي فيزيک و شيمي معدني
در توجيه موجوديت مواد معدني و در توصيف رفتار آنها ، به استفاده از جنبه‌هاي خاصي از شيمي فيزيک ، بخصوص ترموديناميک ، ساختارهاي الکتروني اتمها ، نظريه‌هاي تشکيل پيوند در مولکولها ، سينتيک واکنش و خواص فيزيکي مواد نياز داريم. بنابراين با استفاده از شيمي فيزيک مي‌توان به ساختار اتمي و مولکولي ، تشکيل پيوند شيميايي و ديگر اصول لازم براي درک ساختار و خواص مواد معدني پرداخت